Nederland stuurt Congolezen op doodstraf af

De Congolese mannen die vorige week vrijdag te horen kregen dat ze teruggestuurd zullen worden naar de Democratische Republiek Congo, gaan in hoger beroep bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Naar eigen zeggen is het voor hen in Congo te gevaarlijk om terug te keren, een uiting die door mensenrechtenorganisaties Human Rights Watch (HRW) en Amnesty International kracht bij gezet wordt.

Nadat de drie mannen jaren vastgezeten hadden in Congo, kwamen ze in 2011 naar Den Haag om te getuigen bij het Internationaal Strafhof (ICC) over de misdrijven en schendingen van mensenrechten van president Joseph Kabila. Uit angst voor het gevaar dat ze zouden lopen in Congo, vroegen ze in Nederland asiel aan terwijl ze zelf vast kwamen te zitten in Scheveningen.

Onmenselijke behandeling wacht in Congo

Nadat dit asiel afgewezen werd, stapten de Congolezen naar de Raad van State om uitzetting te voorkomen, maar ook hier werd hun geen gelijk toegekend. De Raad van State heeft afspraken gemaakt met Congolese autoriteiten om de veiligheid van de drie te garanderen, die door Staatssecretaris Teeven werden benadrukt, maar volgens de advocaten is er voor de mannen echter nog altijd een ‘reëel risico op een onmenselijke behandeling’ in Congo. De Congolese mannen reageren teleurgesteld, en hadden verwacht dat inmiddels wel voldoende is aangetoond dat president Kabila doet wat hij wil met zijn tegenstanders. Door hun getuigenissen bij het ICC vrezen ze nog meer voor hun veiligheid, en ze zijn bang dat ze bij terugkeer de doodstraf krijgen.

Geen eerlijk proces

Nederland heeft volgens HRW en Amnesty een verplichting om te zorgen dat mensen die uitgezet worden niet aan mensenrechtenschendingen, zoals de doodstraf, onderworpen worden. De mannen is volgens de organisaties geen eerlijk proces in eigen land gegund: in Congo word je vaak automatisch vervolgd na een beschuldiging, losstaand van het feit of je het daadwerkelijk gedaan hebt of niet.

Bij uitzetting maken de mannen dus waarschijnlijk geen schijn van kans, terwijl zij in Nederland wel een fatsoenlijke behandeling zouden kunnen krijgen. Met goede advocaten kan een eerlijk onderzoek ingesteld worden, waarna de Congolezen een passende straf, dan wel asiel zouden ontvangen. De advocaten van het drietal zijn in dit geval overruled door hogere machten.